Ogólnopolski Program Wspierający Edukację Młodzieży
OD PRZESZŁOŚCI KU PRZYSZŁOŚCI
"Staszic"

• Klęska Solidarności

  David Ost

  
  
  

  Prawdziwie pionierska, fascynująca historia ewolucji społeczeństwa postkomunistycznego w Europie Wschodniej, która zrywa z konwencjonalnym myśleniem, Autor, niegdyś gorący entuzjasta "Solidarności", opisuje, jak doszło do tego, że przywódcy ruchu, liberalni inteligenci, "zdradzili" swych robotniczych sojuszników. Z gorliwością neofitów przyjęli modne na Zachodzie koncepcje neoliberalne (w dziedzinie ekonomii), robotnicy stali się natomiast wielkimi przegranymi procesu transformacji. Ich gniew i poczucie krzywdy zostały umiejętnie zagospodarowane przez prawicowy populizm. Choć David Ost skończył pracę nad swoją książką na długo przed wyborami 2005 roku, teraz, z perspektywy czasu, widać, jak okazała się prorocza. Co więcej, wynika z niej, że wydarzenia nie mogły potoczyć się inaczej.

  Ost opowiada fascynującą historię o ewolucji społeczeństwa postkomunistycznego w Europie Wschodniej. Książka, oparta na prowadzonych przez lata badaniach terenowych w polskich miastach fabrycznych, wywiadach z robotnikami, działaczami związkowymi i politykami oraz na wielu materiałach źródłowych, oddaje głos tym, których dotąd nie słyszano. Autor, prezentuje nowatorską teorię dotyczącą roli gniewu w polityce, by ukazać, dlaczego te głosy są takie istotne i jak wielki wpływ mają na wydarzenia polityczne. Z polskich doświadczeń, wyciąga pouczające wnioski, odnoszące się do procesu demokratyzacji w całej Europie Wschodniej oraz teorii demokracji w ogóle.

  Recenzje książki z prasy polskiej

  Ważność tej prawdziwie pionierskiej książki polega na całkowitym zerwaniu z konwencjonalnymi wyobrażeniami o polskim sukcesie gospodarczym i politycznym. Czytelnikom polskim poglądy autora mogą wydać się wręcz szokujące. Warto jednak zapoznać się z nimi, prezentują bowiem bardzo ciekawe i przenikliwe spojrzenie z zewnątrz. Co więcej, omawiana książka zawiera bardzo spójną interpretację wydarzeń, które doprowadziły, wkrótce po jej napisaniu, do zasadniczej zmiany na naszej scenie politycznej - do zwycięstwa partii prawicowej, która przeciwstawiła Polsce "liberalnej" Polskę "solidarną" oraz obiecała zbudować moralnie odrodzoną "IV Rzeczpospolitą".
  Prof. Andrzej Walicki "Gazeta Wyborcza", 07-04-2006

  "W miejsce rozbitych układów powstaną nowe. Te układy są nieprzyjemne i niesprawiedliwe. Stanowią jednak istotę kapitalizmu. Bo układ to po prostu mechanizm, poprzez który klasy się reprodukują. Polska jest teraz systemem klasowym. Tego chcieliście i to macie".
  David Ost. Fragment wywiadu, przeprowadzonego przez Krzysztofa Iszkowskiego, Małgorzatę Werner, "Dziennik" 2006-08-26

  Recenzje z prasy zagranicznej

  Klęska "Solidarności" wzbudzi zainteresowanie nie tylko czytelników zajmujących się sprawami Polski (i innych byłych krajów komunistycznych), lecz także badaczy ruchów społecznych i politycznej roli robotników.
  Mark Kramer, Harvard University

  Stosunek między światem pracy a demokracją jest bardzo istotny, lecz często niedostatecznie zbadany i rozumiany, jak wykazuje David Ost. W Klęsce "Solidarności", książce opartej na gruntownej wiedzy autora, badacza spraw polskich, dowodzi on również, że kategoria klasy powinna znów się znaleźć na pierwszym planie w analizie politycznej.
  Jan Kubik, Rutgers University

  Ta nowa książka, wyrafinowana pod względem teoretycznym i oparta na bogatym materiale empirycznym, skupia się na sprawach robotników, liberalnych intelektualistów oraz perspektywach demokracji w krajach postkomunistycznych. David Ost już dawno dał się poznać jako naprawdę oryginalny badacz działalności politycznej ludzi pracy w Europie Wschodniej. Jego teza, zgodnie z którą mobilizacja gniewu po linii klasowej, a nie etnicznej czy religijnej, jest najlepszą gwarancją liberalnej demokracji, wywoła ożywione dyskusje wśród znawców przedmiotu.
  Bela Greskovits, Central European University

  David Ost

  jest amerykańskim socjologiem i politologiem. Ponad dwadzieścia pięć lat spędził nad badaniem zagadnień związanych z polityką, kulturą i historią obszarów Europy Wschodniej i Środkowej. Sprawy polskie zna nie tylko z prasy i książek, lecz także z obserwacji, wywiadów z działaczami polskimi i badań, które prowadził w naszym kraju - odwiedzając go niemal co roku - w latach 1989-2004. Przedmiotem jego zainteresowań był wielki ruch "Solidarności" - najpierw w jego okresie heroicznym 1980- 81, a później w okresie transformacji po roku 1989. David Ost jest profesorem nauk politycznych w Hobart and William Smith Colleges. W latach 1998-1999 pracował jako profesor programu Fulbrighta na Uniwersytecie Warszawskim oraz na Central European University w Budapeszcie. Niedawno podjął współpracę z kwartalnikiem Instytutu Filozofii i Socjologii PAN oraz Komitetu Socjologii "Studia Socjologiczne".

  Jest autorem pracy Solidarity and the Politics of Anti-Politics" (Solidarność i polityka antypolityki), pozostającej najczęściej cytowaną publikacją na temat współczesnych zjawisk w Europie Wschodniej, współredaktorem Workers after Workers' States: Labor and Politics in Postcommunist Eastern Europe (Robotnicy po upadku pro robotniczych państw: siła robocza i polityka w postkomunistycznej Europie Wschodniej) oraz podręcznika European Politics in Transition (Europejska polityka w okresie transformacji). Publikuje artykuły w takich czasopismach, jak "The Nation", "Dissent" i "Tikkun", "The New York Times" i "Chicago Tribune".

  powrót